Cradle-to-cradle-virus Venlo besmet bouwers en leveranciers

Een c2c-woonwijk, een c2c-school, een c2c-stadskantoor, een c2c-rotonde, misschien een hotel, een casino en een kabelbaan. Venlo goes cradle-to-cradle en vrijwel iedereen wil erbij horen. Maar er zijn ook boze bouwers. En wat doet dit ‘virus’ eigenlijk met de stad?

“Kunnen we niet een cradle-to-cradle rotonde maken? Wij hebben daar een plan voor, maar dat heeft alleen kans van slagen als we dit buiten een openbaar aanbestedingstraject houden.”

Je zou verwachten dat de betrokken ambtenaar direct de telefoon zou ophangen. Het liep echter anders. Heel anders. Geen aanbesteding? Een c2c-rotonde? Ralf Pakbier, beleidsadviseur Verkeer bij de gemeente Venlo, vond het verhaal van de ondernemer die hem belde niet eens zo gek klinken. Van echte innovaties komt het eigenlijk nooit bij Europese aanbestedingen. Uitermate frustrerend, vond hij. Hij wilde ook iets doen met de c2c-ambities in zijn stad. Maar tot zijn spijt was het van c2c-infraprojecten nog niet gekomen.

“Dit was een gouden kans. Daarom ging ik naar mijn leidinggevende. Wat bleek? Met goede argumenten konden we afwijken van het aanbestedingsbeleid. Dat deden we dus ook.”

En dus krijgt Venlo misschien wel de eerste c2c-rotonde ter wereld. Made by aannemingsbedrijf Den Ouden, specialist in rotonden. Zonder aanbesteding. Met ketensamenwerking. Met tal van innovaties. Van zeer co2-neutraal beton, tot een extra afritje dat er komt voor de bewoner die anders zijn terrein niet afkomt.

C2c-hotel en c2c-casino

Het illustreert de wijze waarop Venlo al jaren poogt nieuwe wegen in te slaan. De weg zonder afval, de weg van hergebruik en minder giftige stoffen. Wat met een uitzending van Tegenlicht in 2008 begon, begint in het Venlose jaar van Cradle-to-cradle steeds meer trekjes te vertonen van een uit de hand gelopen grap. Of misschien wel veel beter gezegd: een serieus businessmodel voor een hele stad.

Een stad die het tot voor kort vooral moest hebben van haar handel en logistiek. “Dat blijft ook zo”, zegt Pakbier, maar we hebben er hier een element aan toegevoegd.

Een c2c-basisschool, een sporthal, een rotonde, het stadskantoor. Het zijn stuk voor stuk projecten van de gemeente zelf, maar daar blijft het niet bij. Venlo inspireert ook nieuwkomers. Zo heeft Holland Casino plannen voor een c2c-casino en wil Van der Valk wil ook wel een poging wagen met een c2c-hotel. En dan is er ook nog een op c2c geïnspireerde woonwijk in aantocht. Die toevoeging moet er volgens Climmy Roeffen, de c2c-vrouw bij de gemeente Venlo ook altijd bij. Op c2c-geïnspireerd.

Zonder subsidie een c2c-woning bouwen
“Je kunt niet zomaar een stempel op iets plakken. Wat is een c2c-woning? Wanneer is een kabelbaan c2c? Elke keer weer is dat een zoektocht en krijgt het anders vorm.”

Roeffen is beleidsadviseur duurzame ontwikkeling bij de gemeente Venlo. In het Stadskantoor is zij misschien wel de fanatiekste c2c’er van allemaal. Met haar vriend gaat ze zelf een woning bouwen die is geïnspireerd op de van wieg-tot-wieggedachte; Houtskelet, gezonde materialen, volledig elektrisch, hergebruik van regenwater.

“Waar begin je aan”, vragen vrienden en familie zich af. Ze kan er wel om lachen. “Iedereen is superbenieuwd en heeft vragen. Een huis zonder verwarming? Gaat dat wel werken?”

Zelfs voor haar is het pionieren. En ook zij heeft een vergunning nodig. Roeffen: “En het is nog maar de vraag of ik die krijg (haha). Maar dat komt vast goed. Wat ik vooral frappant vind, is dat ik voor geen enkele rijkssubsidie voor duurzame dingen in aanmerking kom.”

Netwerken en inspireren
Ze trekt zich er niets van aan. En Venlo ook niet. Dan maar zelf. Met c2c-gunningcriteria bij gemeentelijke aanbestedingen. Subsidies voor het afkoppelen van regenwater. Met kunstenaren die uitvogelen wat je allemaal kunt met regenwater omwille van een nieuw museum. Een kartonnen decor bij het dansfestival. Venlo staat op eigen benen. Op c2c-benen. Op allerlei manieren probeert de Limburgse stad het succes van het stadskantoor (manier van denken en ontwerp) te herhalen. Of in elk geval: een vervolg te geven.

Niet minder dan 15.000 bezoekers trok de eyecatcher van Venlo sinds de opening afgelopen herfst aan. Chinezen kwamen langs, Amerikanen, Grieken en Russen.

Vanzelf gaat het niet. C2c leg je de bewoners niet zomaar op. Al overweegt de mevrouw die een eigen chocolaterie heeft nu ook c2c-bonbons op de markt te brengen. Van stukjes restchocolade, waar je normaal nauwelijks chocolade van kunt maken.

En dus organiseert de logistiekstad congressen, network dinners, een experience tour. En tien ronde tafels. En 120 inspiratiesessies. Er zijn onderwijsprogramma’s voor alle leeftijden. Van de middelbare school tot aan de Universiteit in Maastricht. Venlo een logistieke hotspot? Dan is c2c de eindbestemming.

Materialenpaspoorten

Toch gaat het Roeffen niet snel genoeg. Daarom kijkt ze reikhalzend uit naar de nieuwe c2c-agenda die het stadsbestuur eind dit jaar presenteert. Ze benadrukt dat c2c niet ophoudt bij recyclen, zoals aannemers vaak nog denken. “Het gaat er juist ook om dat je geen toxische stoffen gebruikt in producten. En toon dat maar in materialenpaspoorten.”

Soms is het niet te doen. Of is het in elk geval goed zoeken geblazen. Neem nou de aanbesteding voor de kabelbaan die het Kazernekwartier en het oude Spaanse fort met de binnenstad verbindt. Dat kan toch niet een c2c kabelbaan? En toch is het een poging waard: “In de aanbesteding vragen we expliciet om demontabele oplossingen, naar materialenpaspoorten, energieneutraliteit en samenwerking met lokale ondernemers.”

Cijfers imponeren. Resultaten spreken tot de verbeelding. Krimp staat Venlo echter nog steeds te wachten. Ondanks de ingeslagen weg van afval is voedsel. En gedoe over een miljoenentekort op een heel ander beleidsterrein betekende onlangs ‘het graf’ voor de wethouder die ook c2c in zijn portefeuille had.

Ingebed en ingeburgerd

Het zal de c2c-pret niet deren, menen Pakbier en Roeffen. “C2c is hier al zo ingebed.” Pakbier spreekt uit ervaring. In 2011 wilde hij alle straatverlichting vervangen door led. Toen nog niet zo vanzelfsprekend en het betekende een extra investering. Toch kreeg hij er de handen voor op elkaar.

Een en al enthousiasme. Al weten ze niet precies wat het ‘businessplan’ c2c met een stad als Venlo doet. Meer werkgelegenheid? Onduidelijk? Een betere economie? Lastig te zeggen. En toch lachen ze als laatste. Dat c2c Venlo op de kaart zet, hoef je ze namelijk niet te vragen. Dat is een feit.

Van ambitie naar dna. Dat is de volgende stap. Ze zijn hard onderweg. Al levert dat soms boze telefoontjes op. “Hé Ralf. Hoe zit dat met die rotonde?”, belde iemand van KWS met verkeersman Pakbier. “We gaan iets innovatiefs doen”, reageerde ik. “En dit is toegestaan. Want, wij willen vernieuwing. En binnen de gebaande paden krijgen we dat niet voor elkaar.”

Resultaten en maatregelen cradle-to-cradle in Venlo

  • Eigen bouwprojecten: basisschool De Zuidstroom, sporthal Egerbos, sportzaal Zuid, het nieuwe stadskantoor, C2C rotonde in Steyl
  • Bouwprojecten van anderen: nieuwbouw Holland Casino, ontwikkeling Kazernekwartier, ontwikkeling Greenport Venlo, Van der valk hotel, C2C geïnspireerde woonwijk in ‘t Ven Noord
  • Het opnemen van C2C als gunningscriterium bij verschillende gemeentelijke aanbestedingen.
  • Venlo is partner van het Interreg IVb programma C2C BIZZ met betrekking tot de implementatie van C2C op bedrijventerreinen.
  • Subsidie in de gemeente Venlo voor afkoppelen regenwater
  • Oprichting Trendsportal: een initiatief van acht Noord-Limburgse gemeenten in het kader van duurzame, veilige en slimme mobiliteit voor nu en morgen.
  • Introductie duurzaamheidsverbeterscan

Beschrijving: https://d2z1a14d3feyr7.cloudfront.net/app/uploads/2017/06/rotonde1-300x150.png